20.05.2018

 ودان روښان

 د دوو زمانو ټکر

د رپوټونو له مخې د خوست موسی خیلو ولسوالۍ قومي مشرانو پرېکړه کړې چې ټولې کورنۍ باید خپلې لوڼې او خویندې ښوونځیو ته ولېږي او که څوک له دې پرېکړې سر وغړوي او خپله لور یا خور له ښوونځي منع کړي، پنځه زره افغانۍ به جریمه شي. موسی خیل د منګلو ستر او مېړني قوم یو پښه ده چې ولسوالۍ هم د دوی په نوم یادېږي. په لومړي سر کې خو دا عادي خبره ښکاري چې خلک زده کړو ته لیواله شوي او غواړي پر خپلو لوڼو او خویندو زده کړې وکړي خو که وکتل شي دا عادی خبره نه ده باید په دې اړه ژور فکر وشي چې د خوست په شان دودپاله ټولنه کې خلک څه شي اړ کړي چې د نجونو زده کړو ته دومره ارزښت ورکړي چې که څوک پر نجونو زده کړې نه کوي نو...بشپړ متن...

13.02.2018

حمید عبیدی

زنی با انسانی- جهانی  به ابدیت پیوست

به یاد عاصمه جهانگیر مبارز خسته گی ناپذیر

عاصمه جیلانی جهانگیر در ۲۷ جنوری سال ۱۹۵۲ در یک خانوادهٔ سیاسی دارای شهرت دفاع از حقوق بشر در شهر لاهور چشم به جهان گشود.

پدرش ملک غلام جیلانی چند بار از سوی حکومت های نظامی پاکستان به زندان افتاد و یا هم محکوم به حصر خانه گی گردید- یکی از این موارد زمانی بود که وی نظامیان پاکستانی را متهم به نسل کشی (ژینوسید) در پاکستان شرقی ( اکنون بنگله دیش) کرد .

مادرش ذبیحه جیلانی نیز از نخسیتن زنان مسلمان پنجاب بود که به تحصیلات عالی دست یافت. همچنان وی از  اولین زنانی بود که ملکیت میراثی اش را در پنجاب مدیریت کرد. این ملکیت در سال ۱۹۶۷ به خاطر فعالیت اپوزسیونی شوهرش، از سوی حکومت مصادره گردید.

عاصمه جهانگیر در جوانی وارد صحنه مبارزه علیه رژیم نظامی و سپس...ادامه...

 

کتاب در فورمات پی دی اف

«د بلا سیوری»‌،  د اغلې نسیمې باري د ۱۵  لنډو کیسو لومړنۍ ټولګه د پی دی اف په فورمات ستاسو د لوستلو لپاره  :

د لوستلو او کښته کولو لینک- همدلته کلیک وکړی

*

په همدی اړه:

د هلمند نوی ملاله او «د بلا سیوری»

25.09.2017

«فمنیست بد»

‌و همه «طعم» های فمنیزم

«رکسانا گی» ۴۳ ساله ، نویسنده ،‌ استاد دانشگاه ، سر دبیر  و  مفسر امریکایی است.   از او چند مجموعه  داستان های کوتاه و  نیز یک رومان منتشر شده است. و اما،‌ در اصل او با مجموعه پرفروش نوشتارهایش به نام «فمنیست بد»  به شهرت رسید.

هنگامی که روکسانا گی خود را به گونهٔ‌ طنزآلود "فمینیست بد" نامید و زیر همین عنوان یک سلسه نوشتارها را منتشر کرد،‌این عنوان و این مجموعه گل کرد و گیرا شد.

خانم رکسانا گی در یک کنفرانس رسمی TED در یک گفتگوی تفکربرانگیز و تحریک آمیز، این خواست را مطرح کرد که باید تمام «طعم» های فمنیزم در نظر  گرفته شوند –  از جمله   اقدامات و گام های کوچکی که  مجموع همهٔ‌ آن ها میتواند منجر به تغییر و تحول واقعی شوند.

ما این سخنرانی ارزندهٔ‌ خانم روکسانا گی را...ادامه...

27.05.2017

حمید عبیدی

د  هلمند نوی ملاله او «د بلا سیوری»

«د بلا سیوری»‌،  د اغلې نسیمې باري د ۱۵  لنډو کیسو لومړنۍ ټولګه ده چی په دی ورستیو کی  کې چاپ شوی دی.

د  یوی ښځینه لیکوالی د داستانی ټولګی چاپ کومه نوی خبره نه ده. خو په هلمند کی دا یوه نوی حادثه ده- هغه هم په اوسنی جنګ ځپلی هلمند کی چی هان د نجونو تعلیم او تحصیل د سر په بیه تمامیدای شی.

د هلمند په اوسنی ډیر کړکیچن او جنګ ځپلی حالاتو کی  چی  یوه ۲۴ کلنه ملاله پورته کیږي او د ښځو  د زړه ږغ د قلم په ژبه انځوروي، نو دا...بشپړ متن...

19.07.2017

زرغونه عبیدی

با دوکتور عالمه بیشتر آشنا شوید

شماره اول ناب

شماره دوم ناب

شماره سوم ناب

شماره چهارم ناب

شمارهٔ پنجم ناب

ورود به صفحه هشتم مارچ سال ۲۰۱۷

اسناد میز مدور کانون هماهنگی زنان افغانستان - سال ۲۰۱۵

نوشتارهای بیشتر در مورد حقوق زنان  

ورود به صفحات اختصاصی ۸ مارچ:

ویژه نامه ی آسمایی به مناسبت 8 مارچ (2014)

ویژه نامه ی آسمایی به مناسبت 8 مارچ (2013)

صفحه ی ویژه ی 8 مارچ (2012)

صفحهء ویژهء 8 مارچ - سال 2009

صفحهء ویژهء 8 مارچ - سال 2008

صفحهء ویژهء 8 مارچ - سال 2007

ورود به ویژه نامه ها و صفحات آرشیف آسمایی

 

12.05.2018

دکتورس زرغونه عبیدی

بارداری امتحان بزرگ برای تن و روان زن

این نوشتار به صورت فشرده به تغیرات فزیولوژیک و پتالوژیک اعضای وجود زن در زمان حامله گی و اهمیت پشتیبانی و پرستاری  برای تأمین صحت زن باردار و جنین میپردازد.   

*

واژۀ القاح ( کانسیپشن) به معنی یکجا شدن تخمۀ زن با سپرم مرد است. از نقطۀ نظر اساسات مورفولوژی و بیولوژی، این یکجا شدن  زمانی امکانپذیر و منجر به بارداری زن شده میتواند که از یکسو سپرم داخل شده و از سوی دیگر اناتومی اعضای جنسی تناسلی زن سالم بوده و این اعضا تحت تأثیر سطح لازم هورمون های جنسی در خون  وظایف...ادامه...

ورود به صفحهٔ‌ ویژهٔ ‌فرخنده

پیام کانون هماهنگی زنان افغانستان به مناسبت هشتم مارچ

 

24.02.2018

زرغونه عبیدی

نگاهی به «همیار»

یا قصۀ زنده گی عاشقانهٔ یک مرد باورمند به برابری زن و مرد

«همیار» یک ابتکار فرهنگی قابل توجه از جانب خانم امیلیا اسپارتاک برای بزرگداشت او وخواهران و برادرانش از پدرشان  شادروان میر اسماعیل مسرور نجیمی  و مادر شان شادروان زینت نجیمی است. این زوج عاشق پس از یک عمر زنده گی مشترک ، در فبروری سال 2015 در یک روز و به فاصلۀ چند ساعت تفاوت با هم از جهان فانی  به سوی ...ادامه...

02.02.2018

دکتورس زرغونه عبیدی

پیامدهای ناگوار طبی ازدواج های خوردسال

این بحث با یک توضیح فشرده در مورد انواع بلوغ، عواقب فوق العاده ناگوار جسمی، جنسی و روانی ازدواج خورد سالان را در محراق توجه قرار داده است.

از نقطۀ نظر طبی نه تنها ظرفیت، توانایی و مقاومت جسمی دختران خوردسال بلکه توانایی و تحمل روانی و عقلی شان هم در قبال عواقب ازدواج در سنین طفولیت...ادامه...

09.11.2017

داکتر زرغونه عبیدی

" زنان دخترزا "- واقعیت یا تصور نادرست؟!

علم ثابت ساخته است که " کروموزوم های  مرد " تعین کنندۀ جنسیت جنین نزد زن حامله اند .

 با دیدن کسی که از پیش با او آشنایی نه داریم ، قبل از آگاهی دیگر خصوصیات وی، اولین شناخت آگاهانه  یا ناآگاهانۀ  شعور ما از شکل ظاهری او تشخیص  زن و یا مرد بودنش میباشد.

نزد یک زن حامله که چهرۀ جنین وی در بطن تا لحظۀ تولد مخفی میماند،  یکی از تکراری ترین سوالات این است که آیا نوزاد او پسر خواهد بود و یا دختر؟

چه گونه و در چه زمان میتوان جواب دقیق به  این سووال را یافت و چه کسی تعین کنندۀ جنسیت جنین در بطن زن است؟

تصور این که چون زن از لحاظ ساختمان اناتومیک و وظیفۀ فزیولوژیک جنین را در بطن خویش حمل میکند و پرورش میدهد،  به همین جهت تعین کنندۀ جنسیت جنین نیز است، یک تصور بیخی نادرست است. برای این که بدانیم که چرا طبابت این نظر را رد میکند باید اندکی در مورد...ادامه...

05.10.2017

داکتر زرغونه عبیدی

عقامت و علل آن نزد زن و مرد

موضوع عقامت از آغاز تمدن بشری همواره یک بحث بزرگ طبابت و موضوع  قابل اهمیت زیاد در  جوامعی  بوده که در آن زن به حیث سمبول تکثیر نسل شناخته شده است. از سال 1900 به این سو  اسناد طبی در این مورد وجود  دارد  که عقامت تنها مشکل زن نیست و مرد هم میتواند عقیم باشد.  پیشرفتهای طبی و تخنیکی مدرن از سالیان طولانی به این سو تداوی بیشترین واقعات عقامت نزد زن و مرد را امکان پذیر ساخته است. و اما تا به هنوز در بعضی جوامع پنداشت نادرستی که  زن به حیث مسوؤل اصلی و اولی عقامت تلقی میگردد، به طور کامل برطرف نشده است-  چنین زنانی «زن نازا» نامیده شده  و این خطاب دشنام گونه و حاوی بار ملامتی میباشد.

احصاییه سال ۱۹۹۸ سازمان صحی جهان، نشان میدهد که در ۳۰ فیصد واقعات علل عقامت مربوط به ...ادامه...

24.08.2017

پوهمنل داکتر زرغونه عبیدی

ضرورت منع معاینۀ «پردهٔ بکارت»

آمار دقیق در مورد معاینۀ «پردهٔ بکارت» در افغانستان وجود ندارد.  و اما آشکار است دختری که به اتهام نه داشتن «پردهٔ بکارت»  جهت معاینه نزد داکتر برده میشود، نام و سرنوشتش با خطرِ پیشداوری ها، اتهامات و حتا خطر قتل های ناموسی  روبه رو میگردد.

به حیث داکتر  ولادی و نسایی میتوانم بگویم که ...ادامه...

09.09.2017

زرغونه عبیدی

پروانه -  پیشگامی، پشتکار و  توانایی یک زن معلول

 

...سخن از پروانه سما احمدی رییس انجمن اجتماعی زنان دارای معلولیت است و این که چه گونه بیماری معلولیت آور غافلگیرش کرده، چه بر او گذشته و او چه گونه توانسته است کنترول زنده گی خود را به دست گرفته، برای خود و دیگران فرصت آفرین گردد.

پروانه سما احمدی در  شهر مزار شریف چشم به جهان گشوده است. در ختم سال دوم و آغاز سال سوم تحصیل در رشتۀ اقتصاد (دیپارتمنت پولی و مالی) در سال ۱۳۸۴ خورشیدی  (۲۰۰۵م) با تشخیص دیستروفی (ضعف تدریجی و کم قوت شدن پیشروندۀ عضلات هر دو پا ) روبه رو میگردد. این تشخیص باعث میشود تا او برای مدت یک سال ادامۀ تحصیل را به تعویق بیاندازد. بعد از این وقفه به همت خودش و کومک فامیل تحصیل را ادامه داده و موفقانه به پایان میرساند. در سال 2008 پیشرفت ضعف عضلات حرکت او را به حدی محدود میکند که وادار به استفاده از وسیلۀ کومک برای راه رفتن (واکر) در خانه و استفاده از ولچیر در بیرون از خانه میگردد...ادامه...

27.05.2017

نسيمه باري

د بلا سيوری

(لنډه کیسه)

د شپې تر تور پلو لاندي هيڅ نه ښکارېدله، څو ميله ليري  لويه لاره تېره سوې وه،  کله کله به د موټر رڼا تر سترګو سوه، په دې رڼا کي به د خښتو د بټۍ لوړ لوړ  دودښکتونه لکه توري بلاوي غوندي ښکاره سوې چي توري خولې به يې اسمان ته نيولي وې.

توره کي سر له بالښت څخه راپورته کړ، په وارخطايي يې شاوخوا وکتله، سترګي يې...بشپړ متن...

 

27.04.2017

زرغونه عبیدی

در بارۀ کتاب «من یک آلمانی از افغانستان استم»

«از گودی پران باز تا به کارفرما»

نادیه قانع  کتاب را به نام وطن، به نام پدر و به نام همسرش آغاز کرده است. پدر توانسته است تنها در هفت سال اول زنده گی نادیه در کنار او بماند، تازه به سن بلوغ رسیده بود که وطن را ناچار باید ترک میگفت. پیوند زنده گی مشترک او با جمیل  همسرش  که عشق اول و بزرگ نادیه  بود ، در مهاجرت از هم میگسلد. یعنی در زنده گی نادیه حضور قوتبخش سه بنای مهم از طفولیت تا چندی بعد از سن بلوغ، یکی بعد دیگر ناپدید شده اند.

شرح احوال زنده گی نادیه قانع زن پیشتاز افغان در ایالت ایسن آلمان،  به سوال این که او چه گونه و با کدامین نیرو توانسته است ضربات اینهمه زلزله را در عمر جوانش تحمل و در نهایت متکی به خویش زنده گی را موفقانه پیش برده و برای فامیل، وطن اول و وطن دوم اش  مصدر خدمات قابل توجه گردد، جواب های شگرف و روشن داده است.

با مطالعۀ کتاب،  خوانندۀ علاقه مند از سطر به سطر و از صفحه به صفحه میداند که نه تنها عادت  نواندیشی و نو پذیری و به خصوص جرئت این زن جوان افغان در پذیرش خطر و گذاشتنِ قدم به راه های هنوز نرفته از جانب دیگران، باعث شده است تا او با معجزه های کوچک و منتظر در راه  اش روبه رو  و برای ممکن ساختن آنچه که شاید  بسیاری اشخاص از همان آغاز آن را ناممکن پندارند، راه ها و روش های ممکن ساختن را جستجو کرده و یافته است. خاطرات هفت سال زنده گی آوان طفولیت نادیه با پدر، چنان سرشار و برای بقیه عمر او پر اثر، نیروبخش و سازنده بوده است که من در این نوشته طولانیترین مکث را بر آن معطوف داشته ام.

 نادیه میداند که دیدگاه جامعۀ غرب در مورد سنت چهار زن داشتن یک مرد مسلمان ...ادامه...