Montag, 26. September 2005


ديپلوم انجينير حميدالله عبيدی


سابق رييس انجمن ملی معلولين و معيوبين افغانستان (  NADA )
فعلاً مدير مسؤول مجلهء آسمايی و صفحهء انترنتی افغان آسمايی


سخنی چند با دولت و معلولين


تظاهرات شماری از معلولين به رهبری  انجمن واحد معلولين  ، يک بار ديگر توجه را به مسايل و مشکلات معلولين در افغانستان جلب نموده است .
در اين شکی وجود ندارد که افغانستان به علت جنگ های خانمانسوز نزديک به سه دهه و نيز به علت فقر و عقبمانی ، يکی از کشورهايی است که درصد معلولين در آن نسبت به ساير کشورها بسيار بلندتر است  و معلولين افغانستان در همهء زمينه ها با مسايل ، دشواری ها و محروميت های استخوانسوز مواجه اند .
بلی ، شکايات معلولين در مورد عدم توجهء دولت به مسايل معلولين و ديگر مصدومين و نيز اقشار مستمند جامعه ، برحق است و نياز به آوردن سند و مدرک ندارد . تا به حال دولت در اين زمينه هم به سان زمينه های ديگر حتّا برنامهء مشخص و مؤثر کاری را ارايهء نداشته است تا چی رسد به اين که کار در خور توجهی را انجام داده باشد .
و امّا ، تا جايی که به خواسته های مطروحه از سوی مسؤولين انجمن ياد شده بر می گردد ، متأسفانه بايد گفت که اين خواسته ها قابل تأمل اند . به گونهء نمونه اين خواسته که دولت بايد به  دو ميليون معلول  ماهانه پنج تا ده هزار افغانی معاش بدهد ، به هيچ وجه عملی نيست . عملی نيست زيرا برای اين کار ماهانه 10 الی 20 ميليارد افغانی و ساليانه 120 الی 240 ميليارد افغانی بودجه لازم است . از سوی ديگر از ميان اين صدها هزار معلول ، تنها يک درصد کوچک توانايی انجام کار را ندارند . ديگر معلولين احتمالاً يک درصد معيين از توانايی کار را در اثر معلوليت از دست داده اند .
 انجمن واحد معلولين  و انجمن ها و نهادهای ديگر معلولين بايد برای حل مسايل و مشکلات معلولين طرح ها و ابتکارات عملی ، مؤثر و سازنده يی را ارايه دهند، نه اين که معلوليت را وسيله يی جهت تأمين معيشت جلوه دهند .
من به حيث کسی که خود با داشتن معلوليت جسمی دارای درجهء بلند محکوم به نشستن بر ويلچير هستم و زمانی به حيث بنيادگذار  انجمن ملی معلولين و معيوبين افغانستان  و رييس منتخب آن انجمن در زمينهء حل مسايل و مشکلات معلولين طرح ها و برنامه های کاريی را ارايه کرده بودم و فعاليت هايی را به راه انداخته بودم ، خواهران و براداران همسرنوشت خويش را به واقعبينی و سهم گيری مسؤولانه و فعال در امر بازسازی معاصر افغانستان و ايجاد يک جامعهء مبتنی بر عدالت اجتماعی ، فرا می خوانم . به نظر من معقول ، سازنده و عملی است تا معلولين حل مشکلات و مسايل خود شان را در چنين چهارچوبی جستجو کنند . به باور من ، معلولين بايد خواسته هايی را مطرح کنند که هم معقول و منطقی باشد ، هم عادلانه و قانونی و هم ممکن  و عملی .
بازسازی افغانستان در مقياس شايد و بايد ، از جمله نيازمند بسيج تمام نيروی بشری مستعد به کار در افغانستان است . معلولين يک بخش اين نيروی کار را تشکيل می دهند . در ميان معلولين از اشخاص دارای سطوح مختلف تخصص گرفته ، تا کسانی که مايل و مستعد به کسب حرفه و تخصص اند ، کم نيستند . بنأً ، مسألهء بازتوانی فزيکی ، حرفه يی و اجتماعی معلولين ، تنها بعد بشر دوستانه ندارد ، بل اهميت اقتصادی و اجتماعی نيز دارد .
البته اين خواسته عادلانه است که دولت بايد برنامهء مشخص و عمليی را برای حل مسايل و مشکلات معلولين طرح نموده و به اجرا بگذارد و در طرح و تحقق اين برنامه بايد خود معلولين هم سهم فعال داشته باشند . در اين برنامه از جمله بايد نکات آتی مورد توجه قرار بگيرند :
- ايجاد آسايشگاه برای آن عده از معلولينی که توانايی کار و زيست مستقل را کاملاً از دست داده اند و نيازمند مراقبت های دايمی طبی اند . کسانی که شامل اين دسته اند و خانواده های شان را از دست داده اند ، بايد به درجهء اول حق اقامت در اين آسايشگاه ها را داشته باشند
- فراهم آوری وسايل و زمينه های بازتوانی جسمی برای معلولين نيازمند
- فراهم آوری زمينه ها برای بازتوانی حرفوی برای همهء معلولين ، صرف نظر از علت معلوليت 
- کار پيگير ، همه جانبه و برنامه ريزی شده برای ادغام مجدد معلولين در جامعه به مثابهء شهروندان تام الحقوق ، فعال و مثمر
- دسترسی سهل معلولين به خدمات طبی مناسب
- منع هرگونه تبعيض در برابر معلولين
در روشنی اين که چند ميليارد دالر از به اصطلاح کمک های بين المللی برای بازسازی افغانستان به کام دم و دستگاه های سيری ناپذير ملل متحد و NGO های خارجی و ياران داخلی شان ريخته است ، طرح اين خواسته که بايد از اين مبلغ مشتی هم برای معلولين کمک می شد ، چندان غير منطقی نيست . و امّا ، اين که  انجمن واحد معلولين  نتوانسته است در ميدان باز و فراخ NGO بازی ، بخشی از کمک های بين المللی را جلب کند و به نفع حل مسايل حاد و اساسی معلولين به کار اندازد ، نشان می دهد که مسؤولين انجمن در اين زمينه توانايی چندانی از خود نشان نداده اند .
به هر رو ، آن چی را که بر سر کمک های بين المللی برای بازسازی افغانستان می گذرد چيزی کمتر از سودجويی غير انسانی از مصيبت يک ملت نمی توان ناميد . دولت افغانستان بايد روی اين مسأله با جامعهء بين المللی وارد مذاکرات روشن و شفاف شود و همه مراجع ، نهادها و عناصری که در مورد سرنوشت افغان ها و افغانستان دلسوزی واقعی دارند و يا کم از کم امر صلح ، ثبات و امنيت در افغانستان را مهم می دانند ، بايد با استفاده از همه امکانات مناسب در جهت پايان دادن به شيوهء کنونی مصرف کمک های بين المللی و اتخاذ روش ها و شيوه های کاربرد مؤثر کمک های بين المللی در مسير بازسازی واقعی و وسيع المقياس افغانستان ، فشار وارد نمايند . معلولين نيز بايد سهم خود را در اين زمينه ايفا بکنند .
کارنهادهايی که مدعی نماينده گی از معلولين هستند ، در کنار دفاع از حقوق عادلانهء معلولين بايد به آنان راه های ورود به زنده گی فعال و مؤثر اجتماعی را نيز نشان بدهند. شکی وجود ندارد که معلولين می توانند با به راه انداختن ابتکارات سازنده در عرصه ها و سطوح گوناگون ، از کانال های غير دولتی هم يک بخش از مشکلات و مسايلی را که با آن مواجه اند ، حل بکنند . در اين زمينه مثال های خوبی را می توان ارايه نمود : مثلاً سال ها پيش معلولين با تأسيس دستگاه قالينبافی در شهر مزار شريف ، نشان دادند که چی گونه بدون دريافت اندک ترين کمکی از دولت ، می توان مسألهء آموزش حرفوی و اشتغال به کار دارای درآمد مناسب را با مساعی جمعی خود معلولين و استفاده از امکانات محلی حل کرد . اين ابتکار در نخستين گام توجهء مراجع مربوطهء ملل متحد را جلب کرد و سبب گرديد تا اين ابتکار مورد پشتيبانی و تشويق ملی و بين المللی قرار بگيرد .
از سوی ديگر ، دولت و از جمله آقای کرزی بايد نشان بدهند که برای شنيدن شکايات معلولين گوش شنوا دارند و آماده اند تا خواسته ها و طرح های معقول و سازندهء معلولين را مورد توجه قرار بدهند . در غير آن مشکلات معلولين می تواند عوارض ناگوار اخلاقی ، اجتماعی ، فرهنگی ، اقتصادی و حتّا سياسی را به باور بياورد و دولت و جامعه را با دشواری های جديی مواجه بسازد .
 
 
WWW.Afghanasamai.com