10.12.2019

گفت و شنود به ارتباط

گفته های اخیر آقای حلیم تنویر

گفت و شنود به ارتباط گفته های اخیر آقای حلیم تنویر

سیهلا اصغری : مطمینا سخنان اخير آقای حليم تنوير را که در يک سيمينار ارایه کرد، شنيده ايد. شما گفته های وی را چه گونه ارزیابی میکنید؟

حمید عبیدی : اگر آن را با نرمترین کلمات ارزیابی کنم در این صورت باید بگویم که او در کمال نابخردی سخن گفته است- به خصوص در آن بخش که در این دو روز نقل زبان ها شده است.

در آن بخش، مسأله تنها روی گزینش و چیدمان کلمات نیست- مسأله روی یک طرز تفکر بسیار بدوی،‌ خشن و ضد همه اصول و موازین حقوق بشری است. مهم نیست که کسی بگوید : اگر من قدرت داشته باشم همه دختران قوم الف را به قوم بی خواهم داد ‌ و یا بگوید اگر من قدرت داشته باشم همه دختران قوم بی و یا جیم و یا... را به قوم الف یا قوم ت و یا ... خواهم داد. اصل مسأله آن است که در این طرز تفکر کسی که قدرت دارد مختار است تا از هر شیوه و ابزاری کار بگیرد و به هر قیمتی به هدف خود دست یابد - ولو این که خلاف حیثیت و کرامت انسانی و حقوق و آزادی های بشری و با زیرپا کردن خشن و حتا ضد انسانی آن ها هم باشد. خوب فهمیدن این که زن در این گفته ها در حد وسیله و حتا شی تقلیل یافته نیز چندان دشوار نیست.

سیهلا اصغری : سخنان اخیر آقای حلیم تنویر که سابقه‌ی عضویت حزب اسلامی را دارد، می‌تواند نظر اندیشمندان پشتون جامعه‌ی ما باشد؟

حمید عبیدی : در این مورد باید از خود اندیشمندان پشتون بپرسید.

من شخصاً خود را از نظر هویتی انسان زاده شده در افغانستان و لذا افغان و شهروند افغانستان تعریف میکنم.

و اما، من در هیچ جایی از هیچ هموطن پشتو زبانی مطلبی در پشتیبانی از این گفته های آقای تنویر نه دیده و نه خوانده ام.

سیهلا اصغری : آیا سخنان اخیر آقای حلیم تنویر زمینه‌ساز موج تازه‌ی پشتون‌ستیزی نه شده است؟

آقای حلیم تنویر گرچه خود روشن نوشته که پشتون نیست و اما یک عده میکوشند که حتماً وی را پشتون معرفی کنند تا سخنان وی را  دستاویزی برای حمله و اهانت به پشتون ها قرار بدهند. ‌

از نظر من این که آقای حلیم تنویر به کدام تبار تعلق دارد و یا نه دارد هیچ مهم نیست- مسوولیت این که کسی چه میگوید و چه میکند، بر عهدهٔ‌ خود آن فرد است و نه تباری که وی از آن برخاسته و یا هم به آن منسوب است.

سیهلا اصغری : چه کسانی از چنین گفتنی‌ها به نظر شما استفاده می‌کنند و سود آن به کی می‌رسد و زیان آن چیست؟

حمید عبیدی : چنین افکار و گفته های نابخردانه در شرایط پیچیده و متشنج کنونی مثل آتش و باروت و بنزین و بم است برای تخریب روندهای سازنده و امید بخش و برای خلق تشنج و ستیز و نفرت تباری و تقویت گرایش های مخرب.

چنین افکار و گفته های نابخردانه میتواند در برابر روند دولتسازی و ملت گرایی بدگمانی هایی را ایجاد کنند.

در این میان باید گفت که ملت سازی یک نیاز حیاتی تاریخی است. و اما ملت سازی قوم محور از طریق ادغام همه در یک هویت تباری واحد، گرچه در قرون گذشته در مواردی در اروپا و جاهای دیگر با سبعیت تمام عملی شده است و اما،‌ در جهان معاصر دست زدن به چنین روشی نه مجاز است،‌ نه مفید و نه هم ممکن. حتا در آن کشورهای اروپایی که ملت سازی بر پایه همگون سازی صورت گرفته است،‌ امروز ناهمگونی های تباری،‌ زبانی و فرهنگی به علل متعدد دوباره متبارز میشوند.

امروز وقتی سخن از ملت مدرن به میان می آید بیشتر منظور جامعهٔ‌ شهروند محور است جامعه یی که شهروندانش صرف نظر از تعلقات تباری ،‌ زبانی ،‌ فرهنگی، ‌عقیدتی،‌ جنسیتی و جنسی،‌ اعضای برابر و تام الحقوق جامعه به شمارمیروند.

همچنان مفکورهٔ دولتسازی مدرن با طرز تفکر عقبمانده و استبدادی آقای حلیم تنویر هیچ مناسبتی نه دارد. دولت توانا در مفهوم امروزی آن نه دولت همه کاره است و نه هم دولت تحمیلگر ارادهٔ زمامدار بر مردم. دولت توانا در مفهوم امروزی آن دولت تأمین کنندهٔ‌ حاکمیت قانون،‌ پاسدار منافع همه گانی و ارایه کننده خدمات ضروری و مورد نیاز و مطالبه جامعه است.

ایکاش همه کسانی که سخنان آقای حلیم تنویر را انتقاد میکنند،‌ بخردانه سخن میگفتند. و اما،‌ متأسفانه چنین نیست و یک عده همانند خود آقای حلیم تنویر در کمال نابخردی مصروف سوواستفاده از نابخردی آقای تنویر اند.

چنین افکار و گفته ها و اصلاً هیچ گونه افکار و گفته های نابخردانهٔ برای افغانستان و جامعهٔ‌افغانی جز زیان هیچ سودی نه دارد- صرف نظر از این که کی آن را بگوید.